Tarihçi Prof. Dr. Erhan Afyoncu, Türk tarihindeki askerî dönüşümleri değerlendirirken; Fatih Sultan Mehmet’in İstanbul’un fethinde kullandığı ateşli toplarla, günümüzün SİHA merkezli harp anlayışı arasında doğrudan bir zihniyet bağı kuruyor. Afyoncu’ya göre değişen yalnızca araçlar; devlet aklı, teknolojiye erken uyum ve caydırıcılık anlayışı hâlâ aynı!
“Fatih, Çağının En İleri Savaş Teknolojisini Kullandı”
Erhan Afyoncu, Fatih Sultan Mehmet’in İstanbul’un fethinde kullandığı büyük çaplı ateşli topların, döneminin askeri dengelerini kökten değiştirdiğini vurguluyor. Bu toplar, yalnızca surları yıkmak için değil, savaşın karakterini dönüştürmek için sahaya sürülmüştü. Afyoncu’ya göre bu hamle, Osmanlı’nın mevcut düzeni zorlayan bir teknolojik sıçrama yapabildiğinin göstergesiydi.
Tarihsel Paralellik: Top ve SİHA
Afyoncu’nun kurduğu tarihsel bağ şu noktada netleşiyor:
- 15. yüzyılda ateşli toplar, sur merkezli savunma doktrinini geçersiz kıldı.
- 21. yüzyılda SİHA’lar, klasik hava savunması ve cephe savaşlarını anlamsızlaştırdı.
Her iki dönemde de Türkler, savaşın yönünü belirleyen teknolojiyi ilk kullanan ya da en etkin kullanan milletlerden biri oldu. Afyoncu, bu durumu “Türklerin savaş teknolojisini yalnızca takip etmediği, bizzat oyunu yeniden yazdığı” şeklinde yorumluyor.
“Türkler Tarih Boyunca Huzur ve Adalet Getirmeye Çalıştı”
Prof. Dr. Afyoncu’ya göre Türk tarihinde askerî güç, hiçbir zaman başlı başına bir amaç olmadı. Hunlardan Selçuklulara, Osmanlı’dan Cumhuriyet’e uzanan çizgide askeri üstünlük; düzen kurmak, güvenliği sağlamak ve adaleti tesis etmek için kullanıldı. Fatih’in topları nasıl Bizans’ın askeri üstünlüğünü kırdıysa, bugün SİHA’lar da devlet dışı silahlı aktörlere karşı caydırıcılık sağlıyor.
“Robot Savaşlarında Önde Giden Ülkelerden Biriyiz”
Afyoncu, modern savaşın artık insan gücünden ziyade otonom ve yarı otonom sistemler üzerinden yürüdüğünü belirtiyor. Türkiye’nin bu dönüşümü erken fark ettiğini vurgulayan Afyoncu, SİHA’ların:
- Düşük maliyetle yüksek etki üretmesi,
- Sürekli keşif-gözetleme kabiliyeti,
- Nokta atışı hassas vuruş imkânı
sayesinde çağdaş savaşın ana unsurlarından biri hâline geldiğini ifade ediyor. Bu tabloyu, Fatih dönemindeki topların sağladığı psikolojik ve askeri üstünlüğün modern bir karşılığı olarak değerlendiriyor.
Değişmeyen Akıl: Caydırıcılık ve Sistem Kurma
Afyoncu’ya göre ister ateşli top ister SİHA olsun, Türk askeri geleneğinde asıl mesele teknolojiyi sisteme dönüştürmek. Fatih’in topları yalnızca silah değil, bir strateji ve kuşatma doktriniydi. Bugün de SİHA’lar tek başına bir araç değil; istihbarat, komuta-kontrol ve diplomasiyle entegre bir caydırıcılık mekanizmasının parçası.
Prof. Dr. Erhan Afyoncu’nun değerlendirmeleri, Türkiye’nin savunma sanayiindeki yükselişini tesadüfi bir başarı olarak değil, yüzyıllara yayılan bir devlet refleksinin modern dünyaya uyumu. Fatih Sultan Mehmet’in ateşli toplarla açtığı çağ, bugün SİHA’lar ve robot savaşlarıyla devam ediyor. Araçlar değişiyor, Türk devlet aklı aynı kalıyor…
