İnsansız hava araçlarının savaş alanındaki yaygınlığı arttıkça, bu küçük ve çoğu zaman radar tarafından fark edilmesi zor hedeflere karşı yeni tespit yöntemleri de önem kazanıyor. Ankara merkezli Türk şirketi INFODIF, bu alanda geliştirdiği akustik sensör sistemini İzmir’de düzenlenen NATO EDGE 26 etkinliğinde ilk kez kamuoyunun karşısına çıkardı. Hedefleri çıkardıkları seslerden tanıyan sistem, fuarda farklı varyantlarıyla sergilendi.
Hedefleri Sesinden Tanıyan Teknoloji
INFODIF’in geliştirdiği sistem, çevredeki sesleri sürekli dinleyip analiz ederek potansiyel tehditleri tespit ediyor, bunları sınıflandırıyor ve konumlarını belirliyor. Hava, kara ve deniz hedeflerine yönelik olarak tasarlanan sistem, her platformun kendine özgü akustik izini yani ses imzasını tanıyabilecek şekilde çalışıyor.
Sistem, çok rotorlu ve sabit kanatlı insansız hava araçlarını, son dönem çatışmalarda sıkça kullanılan FPV dronlarını, tekerlekli ve paletli kara araçlarını, botları ve diğer motorlu platformları akustik imzaları üzerinden ayırt edebiliyor. Bu sayede yalnızca bir şeyin yaklaştığını değil, yaklaşan şeyin ne olduğunu da operatöre bildirebiliyor.
Tamamen Pasif Çalışma Avantajı
Sistemin en dikkat çekici özelliklerinden biri, tamamen pasif bir prensiple çalışması. Akustik sensör, radar gibi aktif sistemlerin aksine herhangi bir radyo frekansı sinyali yaymıyor. Bu durum, sensörün düşman tarafından elektronik yollarla tespit edilmesini son derece zorlaştırıyor.
Yayın yapmayan bir sensörün varlığını fark etmek ve onu hedef almak, düşman açısından çok daha güç hale geliyor. Bunun yanı sıra sistem, çevredeki diğer elektronik sistemler üzerinde elektromanyetik girişime de yol açmıyor. Bu özellik, yoğun elektronik harp ortamlarında görev yapacak birlikler için önemli bir avantaj sağlıyor.
Görüş Hattı Gerekmiyor
Akustik algılamanın optik sistemlere göre en büyük üstünlüklerinden biri, görüş hattına bağımlı olmaması. Ses dalgaları engellerin etrafından dolaşabildiği için sistem, arazi yapısının, binaların ya da yoğun bitki örtüsünün kameraların görüşünü kapattığı ortamlarda dahi tespit yapabiliyor.
Sistem; gece ve gündüz, sis, yağmur, kar ve duman gibi görüşü kısıtlayan koşullarda da kesintisiz olarak çalışabiliyor. Bu da sensörün 7 gün 24 saat boyunca nöbet tutan bir gözetleme unsuru olarak kullanılabilmesine imkân tanıyor. INFODIF, sistemi radar ve optik sensörlerin yetersiz kalabildiği durumlarda devreye girecek tamamlayıcı bir algılama çözümü olarak konumlandırıyor.
Tek Panelde 160 Mikrofon
Sistem, modüler bir mimari üzerine inşa edildi. Her bir sensör paneli, sekiz adet trapez biçimli kaset ve bir merkez modülden oluşuyor. Kasetlerin her birinde 18, merkez modülde ise 16 mikrofon bulunuyor. Böylece tek bir panelde toplam 160 mikrofon yer alıyor.
Bu kadar çok sayıda mikrofonun birlikte çalışması, sesin hangi yönden geldiğinin yüksek hassasiyetle hesaplanmasını sağlıyor. Tek bir panel yaklaşık 130 derecelik bir alanı kapsarken, üç panelli konfigürasyonda mikrofon sayısı 480’e çıkıyor ve sistem 360 derecelik kesintisiz çevre gözetimi sağlayabiliyor. Modüler yapı sayesinde sistem, korunacak alanın ihtiyacına göre genişletilebiliyor. Sistemlerde ayrıca tespit edilen hedefin görsel olarak doğrulanmasını sağlayan elektro-optik faydalı yük de bulunuyor.
Dronlardan Tanklara Farklı Menziller
Şirketin paylaştığı teknik verilere göre sistemin algılama mesafesi, hedefin türüne ve çıkardığı sesin şiddetine göre değişiyor. Küçük dronlar 300 ila 500 metre mesafeden tespit edilebilirken, daha büyük insansız hava araçları yaklaşık 2 kilometreye kadar algılanabiliyor.
Kara hedeflerinde tanklar 1 ila 3 kilometre arasındaki mesafelerden fark edilebiliyor. Deniz tarafında ise hızlı taarruz botlarının yaklaşık 900 ila 1.700 metre mesafeden tespit edilebildiği belirtiliyor. Her bir sensör paneli, aynı anda 16’dan fazla hedefi eş zamanlı olarak takip edebiliyor.
Karşı İHA Mimarisinin Yeni Halkası
Uzmanlar, akustik sensörlerin özellikle küçük ve alçak irtifada uçan insansız hava araçlarına karşı oluşturulan savunma katmanlarında giderek daha önemli bir rol üstleneceğini değerlendiriyor. Radar kesit alanı çok küçük olan ve yere yakın uçarak radarların görüş alanından kaçabilen FPV dronları, son yıllarda yaşanan çatışmalarda büyük kayıplara yol açtı.
INFODIF’in geliştirdiği gibi pasif ve görüş hattından bağımsız çalışan sistemler, radar, elektro-optik ve radyo frekansı tespit sistemleriyle birlikte kullanıldığında çok katmanlı ve daha güvenilir bir karşı İHA mimarisi oluşturulmasına katkı sağlıyor. Sınır karakolları, kritik tesisler, askeri üsler ve liman bölgeleri, bu tür sistemlerin kullanılabileceği başlıca alanlar arasında gösteriliyor.
NATO Vitrininde Yerli Çözüm
Sistemin ilk kez NATO EDGE 26 gibi ittifakın en önemli teknoloji buluşmalarından birinde tanıtılması, INFODIF açısından uluslararası pazara açılma yolunda önemli bir fırsat olarak görülüyor. Türkiye’de ilk kez düzenlenen etkinlik, yerli savunma şirketlerinin ürünlerini müttefik ülkelerin karar vericilerine doğrudan tanıtabildiği bir platform işlevi gördü.
