Avrupa güvenlik mimarisinde dengeleri doğrudan etkileyecek kritik bir adım atıldı. NATO, son dönemde artan jeopolitik gerilimler ve uzun süreli yüksek yoğunluklu çatışma senaryolarını gerekçe göstererek, üye ülkelerin cephane ve mühimmat üretim kapasitesini hızla artırması yönünde ortak karar aldı.
Brüksel’de gerçekleştirilen üst düzey savunma toplantılarında, özellikle topçu mühimmatı, hava savunma füzeleri ve uzun menzilli hassas mühimmat stoklarının kritik seviyelerin altına düştüğü değerlendirmesi yapıldı. NATO kaynakları, mevcut üretim hızının modern bir savaşın ihtiyaçlarını karşılamakta yetersiz kaldığı konusunda görüş birliğine varıldığını aktardı.
Cephane Stokları Kritik Eşiğin Altında
Savunma planlamacılarına göre NATO ülkeleri, Soğuk Savaş sonrası dönemde benimsedikleri “düşük stok – hızlı tedarik” anlayışının artık sürdürülebilir olmadığını kabul ediyor. Özellikle 155 mm topçu mühimmatı, hava savunma füzeleri ve tanksavar sistemlerinde aylar içinde tükenen stoklar, ittifak içinde alarm zillerinin çalmasına neden oldu.
Yapılan değerlendirmelerde, birçok NATO ülkesinin mevcut cephane stoklarının yalnızca birkaç haftalık yüksek yoğunluklu çatışmayı karşılayabilecek seviyede olduğu tespit edildi.
Savunma Sanayii İçin Yeni Üretim Seferberliği
Alınan karar doğrultusunda NATO ülkeleri;
- Savunma sanayii tesislerinde vardiya sayısını artıracak
- Uzun vadeli mühimmat üretim sözleşmeleri imzalayacak
- Özel sektör savunma şirketlerine finansal teşvikler sağlayacak
- Ortak üretim ve lisanslı imalat modellerini devreye alacak
Özellikle Almanya, Fransa, Polonya ve İtalya gibi ülkelerin, yeni mühimmat fabrikaları ve genişletilmiş üretim hatları için milyarlarca avroluk bütçeleri devreye sokması bekleniyor.
Türkiye Detayı Dikkat Çekti
NATO içindeki bu yeni yaklaşımda, Türkiye’nin son yıllarda geliştirdiği yerli mühimmat ve seri üretim kabiliyeti de toplantılarda örnek gösterilen başlıklar arasında yer aldı. Türk savunma sanayiinin kriz dönemlerinde hızlı üretim yapabilme yeteneği, ittifakın “sürdürülebilir stok” hedefi açısından önemli bir model olarak değerlendiriliyor.
Uzmanlara göre bu süreç, Türk savunma firmalarının Avrupa merkezli ortak üretim ve tedarik zincirlerinde daha fazla rol almasının önünü açabilir.
Yeni Dönem: Uzun Savaş Senaryoları
NATO’nun bu kararı, ittifakın kısa süreli krizlerden ziyade uzun soluklu ve yıpratıcı çatışma senaryolarına göre planlama yaptığını ortaya koyuyor. Savunma analistleri, cephane üretiminin artık sadece askeri değil, aynı zamanda stratejik ve siyasi bir güç unsuru haline geldiğini vurguluyor.
Bu kapsamda cephane üretimi, NATO ülkeleri için hava gücü ve füze savunması kadar kritik bir caydırıcılık unsuru olarak yeniden tanımlanıyor.
Küresel Savunma Dengeleri Değişiyor
Alınan kararın yalnızca Avrupa’yı değil, küresel savunma sanayiini de etkilemesi bekleniyor. Artan talep; mühimmat, patlayıcı hammaddeleri ve roket motoru bileşenlerinde küresel bir üretim yarışını tetikleyebilir.
Savunma çevrelerine göre bu gelişme, önümüzdeki yıllarda savunma sanayiinin dünya genelinde en hızlı büyüyen sektörlerden biri olmaya devam edeceğini gösteriyor.
