Kanada Kraliyet Hava Kuvvetleri için üretilen ilk F-35A savaş uçağı, 23 Eylül tarihinde ABD’nin Teksas eyaletinde bulunan Fort Worth tesisinden havalanarak ilk uçuş testini başarıyla tamamladı. AR-1 üretim numarasıyla kayıtlı olan uçak, hizmete alındığında CF-35A adıyla envanterde yer alacak.
F-35A Tedarik Programının Arka Planı
Kanada, 2023 yılında yaklaşık 19 milyar dolar bütçeli bir program çerçevesinde toplam 88 adet F-35A tipi savaş uçağı satın alma kararını resmileştirmişti. Bu kapsamda şu ana kadar 16 uçak için doğrudan sipariş verilirken, 14 uçak için de bileşen finansmanı süreci başlatılmıştı. Söz konusu program, Kanada Hava Kuvvetleri’nin uzun yıllardır kullanımda olan ve yaşı ilerlemiş CF-188 Hornet filosunun yerini alması amacıyla planlanıyor.
Öte yandan Ottawa yönetiminin gündeminde, planlanan sipariş sayısını azaltarak İsveç yapımı Saab Gripen E uçaklarıyla karma bir filo oluşturma seçeneği de değerlendirmeye devam ediyor.
NATO Hava Gücü Planlamasına Etkileri
Kanada’nın F-35A savaş uçağı konusundaki tercihi, yalnızca ulusal bir tedarik kararı olmanın ötesinde, NATO’nun kuzey kanadındaki avcı uçağı standardizasyonu ve beşinci nesil savaş uçaklarının ortak üretim-tedarik zinciri açısından da önem taşıyor. Ottawa’nın başlangıçta planlanan 88 uçaklık siparişten geri adım atması durumunda, ittifak bünyesinde F-35 ekosistemine dahil olan diğer ülkelerin tedarik maliyetleri ve ortak lojistik operasyonları da bu değişiklikten etkilenebilecek.
Kanada’nın 2002 yılından bu yana F-35 programına ortak ülke statüsünde katılmış olması ve ABD’deki Luke Üssü’nde kendi eğitim filosunu kurmuş bulunması, alınacak nihai kararın NATO’nun hava gücü planlaması açısından yakından takip edilmesini gerekli kılıyor.
