Ahmed Hüseyin el-Şara, kamuoyunda uzun yıllar Ebu Muhammed el-Colani adıyla tanındı. 1982 yılında Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad’da dünyaya geldi. Ailesi, 1967 Arap-İsrail Savaşı sonrasında Golan Tepeleri’nden göç etmek zorunda kalan Suriyeli bir aileydi. Bu nedenle Şara’nın çocukluğu, sürgün ve aidiyet duygusunun güçlü olduğu bir atmosferde geçti.
1990’lı yıllarda ailesiyle birlikte Suriye’ye dönen Şara, Şam’da büyüdü. Gençlik yıllarında dinî eğitimle ilgilendiği, siyasal İslam literatürüyle bu dönemde tanıştığı biliniyor. 2003 yılında ABD’nin Irak’ı işgal etmesi, Şara’nın hayatındaki kırılma noktalarından biri oldu. Bu süreçte Irak’a geçtiği ve silahlı gruplar içinde yer aldığı, daha sonra ABD güçleri tarafından yakalanarak bir süre cezaevinde tutulduğu yönünde uluslararası kaynaklara yansıyan bilgiler bulunuyor.
2011’de Suriye’de iç savaşın başlamasıyla birlikte ülkeye dönen Şara, kısa süre içinde el-Nusra Cephesi’nin lideri olarak öne çıktı. El-Kaide bağlantılı bu yapı, savaşın ilk yıllarında Esad rejimine karşı en etkili silahlı gruplardan biri haline geldi. Ancak Şara, 2016 yılında el-Kaide ile bağlarını kopardığını ilan ederek örgütün yönünü değiştirdi. Bu adım, hem sahadaki dengeleri hem de uluslararası algıyı dönüştüren önemli bir hamle olarak değerlendirildi.
Daha sonra kurulan Hayat Tahrir el-Şam (HTŞ) çatısı altında, İdlib ve çevresinde fiili bir yönetim yapısı oluşturuldu. Şara, bu dönemde yalnızca askeri değil, idari ve siyasi bir figür olarak da öne çıktı. Vergi sistemi, yerel meclisler ve sivil hizmetler gibi alanlarda kurulan yapılar, destekçileri tarafından “devletleşme denemesi”, eleştirmenler tarafından ise “otoriter bir düzen” olarak tanımlandı.
Yıllar içinde söylemini yumuşatan ve daha pragmatik bir çizgi izleyen Ahmed el-Şara, uluslararası kamuoyuna verdiği röportajlarda “küresel cihat” fikrinden uzaklaştığını, önceliğinin Suriye’nin birliği ve istikrarı olduğunu savundu. Bu dönüşüm, onu Suriye siyasetinin merkezine taşıyan sürecin de temelini oluşturdu.
Bugün Ahmed el-Şara, geçmişi silahlı mücadeleyle anılan, ancak şimdiki konumu devlet yönetimiyle özdeşleşen tartışmalı bir figür olarak değerlendiriliyor. Destekçileri onu “savaşın içinden çıkmış bir lider”, muhalifleri ise “geçmişiyle yüzleşmemiş bir aktör” olarak tanımlıyor. Hayat hikâyesi, Suriye’nin son yirmi yılına damga vuran çatışmaların ve dönüşümlerin adeta bir özeti niteliğinde.
