Mekke Ortak Savunma Anlaşması TBMM’den Geçti
Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında 7 Ağustos 2026 tarihinde Mekke’de imzalanan Üçlü Ortak Savunma Anlaşması, TBMM Genel Kurulu’nda kabul edildi. Üç ülkenin savunma ve güvenlik alanındaki ilişkilerini kurumsal bir çerçeveye taşımayı amaçlayan anlaşma, 279 kabul ve 119 ret oyuyla onaylandı.
16 maddeden oluşan anlaşma; tarafların bağımsızlıklarını, egemenliklerini ve toprak bütünlüklerini korumaya yönelik ortak hareket etmesini öngörüyor.
Metinde, taraflardan birine başka bir ülke veya ülke grubu tarafından silahlı saldırı düzenlenmesi halinde bunun tüm taraflara yönelik kabul edilmesi ve saldırıya uğrayan ülkeye karşılıklı yardım sağlanması düzenleniyor.
Kolektif Savunma, İstihbarat ve Ortak Tatbikatlar
Anlaşmanın temel hükümlerinden biri, taraflardan birine yönelik dış kaynaklı silahlı saldırı durumunda diğer ülkelerin de savunma desteği sağlamasını öngören düzenleme.
Ancak kolektif savunma mekanizmasının kendiliğinden devreye girmeyeceği, ihtiyaçların değerlendirilmesi ve taraflar arasında gerçekleştirilecek istişareler sonucunda karar alınacağı belirtiliyor. Sağlanacak desteğin kapsamı ve niteliği, ülkelerin anayasal yükümlülükleri ve ulusal mevzuatları çerçevesinde belirlenecek.
Anlaşma kapsamında üç ülkenin silahlı kuvvetleri arasında personel değişimi, ortak eğitim programları ve askerî tatbikatlar gerçekleştirilmesi de planlanıyor. Ayrıca güvenli iletişim kanalları üzerinden istihbarat paylaşımının geliştirilmesi ve savunma kurumları arasındaki koordinasyonun artırılması öngörülüyor. Bu düzenlemelerle üç ülkenin ortak tehditlere karşı birlikte çalışabilirlik kapasitesinin güçlendirilmesi hedefleniyor.
Savunma Sanayii İş Birliği İçin Ortak Çerçeve
Mekke Anlaşması, askerî iş birliğinin yanı sıra savunma sanayii alanında ortak çalışmaların geliştirilmesini de kapsıyor.
Tarafların savunma teknolojileri, üretim kabiliyetleri ve sanayi altyapıları üzerinden iş birliğini derinleştirmesi hedefleniyor. Bu kapsam, üç ülkenin savunma kuruluşları ve şirketleri arasında yeni ortaklıkların geliştirilmesine zemin oluşturabilir.
Anlaşma süresiz olarak yürürlükte kalacak. Taraf ülkeler, yürürlüğe giriş tarihinden itibaren ilk 10 yıl boyunca anlaşmadan çekilemeyecek; bu sürenin ardından ayrılmak isteyen ülkenin en az üç ay önceden diplomatik kanallardan yazılı bildirimde bulunması gerekecek.
TBMM’deki onay sürecinin tamamlanmasıyla birlikte anlaşmanın yürürlüğe girmesi için taraf ülkelerin kendi onay işlemlerini de tamamlaması gerekiyor.
