Amerikan Donanması (U.S. Navy), İngiltere merkezli savunma sanayi şirketi BAE Systems’e, E-2D Advanced Hawkeye uçaklarının “Identification Friend or Foe” (IFF) sistemleri için yeni bir bakım ve servis merkezi kurma amacıyla 62 milyon dolarlık bir sözleşme verdi.
Bu yeni merkez, mevcut bakım hattına entegre edilerek San Diego, Kaliforniya’daki Fleet Readiness Center Southwest bünyesinde faaliyet gösterecek. Burada, Hawkeye uçaklarındaki AN/APX-122A tipi IFF sorgulayıcı sistem için test, arıza tespiti, teşhis (diagnostic) ve onarım kapasiteleri oluşturulacak. Bu sayede hem bakım süresi kısalacak hem de sistemlerin operasyonel hazır bulunuşluluğu artırılacak.
Sözleşmenin Amacı ve Beklenen Katkılar
BAE Systems yetkilileri, kurulacak bu yeni tesis ile:
- Donanmanın görev hazır olma seviyesini yükseltmeyi,
- IFF sistemlerinin bakım süreçlerini hızlandırmayı,
- Yaşam döngüsü maliyetlerini düşürmeyi hedeflediklerini bildirdi.
Damon Brady, BAE Systems’ın Taktik Sistemler Direktörü olarak yaptığı açıklamada, bu yerinde bakım ve onarım merkezinin kritik komuta ve kontrol teknolojilerinin ABD birlikleri ve müttefiklerine daha hızlı ulaştırılmasına yardımcı olacağını vurguladı.
IFF Sistemi Neden Önemli?
IFF (Identification Friend or Foe), dost ve muhtemel düşman unsurlarını ayırt edebilmek için kullanılan elektronik tanımlama sistemidir. Bu tür sistemler, modern savaş ortamlarında uçakların ve diğer platformların doğru bir şekilde sınıflandırılmasına, potansiyel tehditlerin hızlı tespitine ve operasyonel karar alma süreçlerinin desteklenmesine yardımcı olur.
Hawkeye’nin Rolü ve Sistem Özellikleri
E-2D Advanced Hawkeye, Northrop Grumman tarafından üretilen gelişmiş bir taşıyıcı tabanlı erken uyarı ve kontrol uçağıdır. Bu uçak, özellikle geniş alanlarda izleme, komuta-kontrol görevleri ve tehdit tespiti için kullanılır. Hawkeye; Lockheed Martin yapımı AN/APY-9 radar sistemi ile 550 kilometreden daha uzun menzilde hedef tespit ve izleme kapasitesine sahiptir.
Uçağın IFF sistemi, savaş uçaklarının ve diğer platformların dost ya da şüpheli olarak hızlı sınıflandırılmasına olanak tanır; bu da özellikle yoğun hava harekatlarında kritik öneme sahiptir.
Sistem, BAE Systems’ın Greenlawn, New York ve Manassas, Virginia tesislerinde üretiliyor.
BAE’nin IFF Tecrübesi ve Önceki Sözleşmeleri
BAE Systems, IFF sistemleri ve bu alandaki teknolojiler konusunda 80 yılı aşkın deneyime sahip. Şirket, geçmişte Amerikan Donanması için:
- AN/UPX-50(C) sorgulayıcı sistemlerinin teslimini içeren 15 milyon dolarlık bir anlaşma yaptı;
- 2025’te ise mevcut IFF transponder teknolojilerini güncelleyecek AN/APX-123A(V) tedariki için 30 milyon dolarlık başka bir sözleşme aldı.
Bu yeni 62 milyon dolarlık sözleşme, BAE Systems’in ABD Deniz Kuvvetleri ile ilişkisindeki devam eden işbirliğinin en güncel örneğini oluşturuyor.





