Gündem Hattı

F-35 Ağı Genişliyor

F-35 Ağı Genişliyor

F-35 Lightning II programı, 2026 itibarıyla ABD’den Avrupa ve Asya-Pasifik’e uzanan geniş bir kullanıcı ağına ulaştı. Dünya genelinde teslim edilen F-35 sayısı 1.300’ü aşarken, programa dahil olan ülke sayısı 20’ye yükseldi.

Lockheed Martin tarafından geliştirilen F-35 Lightning II, beşinci nesil savaş uçağı pazarındaki en yaygın platformlardan biri konumunda bulunuyor. F-35A, F-35B ve F-35C olmak üzere üç ana varyantta üretilen uçak; hava-hava, hava-kara, istihbarat, gözetleme ve keşif görevlerinde kullanılabiliyor.

2026 itibarıyla program, operasyonel kullanıcıların yanı sıra teslimat veya tedarik sürecindeki ülkelerle birlikte 20 ülkeyi kapsıyor.

ABD En Büyük F-35 Kullanıcısı

Programın ana kullanıcısı ABD. ABD Hava Kuvvetleri F-35A, Deniz Piyadeleri F-35B ve F-35C, Deniz Kuvvetleri ise F-35C kullanıyor. ABD’nin uzun vadeli tedarik planı yaklaşık 2.450 uçaktan oluşuyor.

ABD dışında F-35 filosunda öne çıkan ülkeler arasında Japonya, İtalya, İsrail, Avustralya, Güney Kore, Norveç ve Birleşik Krallık bulunuyor.

Japonya, 105 F-35A ve 42 F-35B olmak üzere 147 uçaklık planıyla ABD dışındaki en büyük F-35 filolarından birini oluşturuyor. İtalya ise planlanan filosunu 115 uçağa yükseltmiş durumda.

Avustralya sipariş ettiği 72 F-35A’nın tamamını teslim alırken, Norveç de 52 F-35A’lık filosunun teslimatını tamamladı.

Avrupa’da F-35 Ağı Genişliyor

F-35’in en hızlı genişlediği bölgelerden biri Avrupa. Birleşik Krallık, İtalya, Norveç, Hollanda ve Danimarka halihazırda F-35 operasyonları yürütürken; Belçika, Finlandiya ve Polonya da filolarını oluşturuyor.

Finlandiya için üretilen ilk uçaklar ABD’deki eğitim faaliyetlerinde kullanılmaya başlandı. Nisan 2026 itibarıyla sekiz Finlandiya F-35A’sı Ebbing Hava Üssü’ne teslim edilmiş durumda. Uçakların Finlandiya’ya doğrudan teslimatının 2026 sonbaharında başlaması planlanıyor.

Almanya 35, İsviçre 36, Çekya 24, Yunanistan 20 ve Romanya ilk aşamada 32 F-35A için tedarik sürecine girmiş durumda.

NATO’nun Haziran 2026’daki Ramstein Flag tatbikatında ABD, İtalya, Norveç ve Danimarka F-35’lerinin Kuzey Avrupa’daki farklı üslerden birlikte operasyon gerçekleştirmesi, platformun ittifak içerisindeki yaygınlığını da ortaya koydu.

İsrail F-35I Adir Kullanıyor

F-35 ailesinin ülkeye özgü en belirgin konfigürasyonlarından biri İsrail’in F-35I “Adir” modeli. İsrail başlangıçta 50 uçaklık filo oluştururken, üçüncü filo için 25 uçaklık ek tedarikle toplam planını 75 F-35I’a çıkardı.

Singapur ise hem F-35A hem de kısa kalkış ve dikey iniş kabiliyetine sahip F-35B tedarik ediyor. Ülkenin toplam siparişi 20 uçaktan oluşuyor.

Türkiye Programda Yer Almıyor

Türkiye, F-35 programının başlangıçtaki ortaklarından biri olmasına rağmen 2019 yılında S-400 hava savunma sistemi tedariki nedeniyle programdan çıkarıldı. Bu nedenle Türkiye bugün F-35 kullanıcı ve tedarikçi ülkeler listesinde bulunmuyor.

Ankara ve Washington arasında F-35 meselesine ilişkin diplomatik temaslar zaman zaman gündeme gelse de Türkiye’nin programa yeniden dahil edildiğine veya F-35 tedarikinin yeniden başlatıldığına ilişkin kesinleşmiş bir karar bulunmuyor.

2026 itibarıyla F-35’in kullanıcı ağı genişlemeye devam ederken, Avrupa’daki filoların büyümesi platformun önümüzdeki yıllarda NATO hava gücü içerisindeki ağırlığının daha da artacağını gösteriyor.

YAZAR

Savunma Hattı Editör

Savunma Hattı editörü. Savunma sanayii, askeri teknolojiler, havacılık ve deniz platformları üzerine güncel gelişmeleri takip ederek kaleme almaktadır.

Bir Yanıt Yazın

Lütfen kullanıcı adınızı veya e-posta adresinizi girin. E-posta yoluyla yeni parola oluşturmak için bir bağlantı alacaksınız.