Savunma sanayii denildiğinde akla ilk olarak silahlar, savaş gemileri ve zırhlı araçlar gelse de sektörün gündemine son yıllarda yeni bir başlık eklendi: çevresel sürdürülebilirlik. Milli Savunma Bakanlığı’na bağlı Askeri Fabrika ve Tersane İşletme AŞ (ASFAT), Antalya’da düzenlenen BM İklim Değişikliği Konferansı COP31’de bu alandaki projelerini tanıttı. Şirketin Genel Müdür Müşaviri Fırat Kılıç, hem askeri hem de sivil alanda kullanılabilecek yerli teknolojiler hakkında dikkat çekici bilgiler paylaştı.
Havadaki Nemden İçme Suyu
ASFAT’ın COP31’de en çok ilgi gören projelerinden biri, havadaki nemi suya dönüştüren cihazlar oldu. Atmosferdeki su buharını yoğunlaştırarak kullanılabilir suya çeviren bu sistemler, temiz su kaynaklarına erişimin kısıtlı olduğu bölgelerde önemli bir çözüm sunuyor.
Kılıç’ın verdiği bilgiye göre cihazlar, ihtiyaca bağlı olarak 17 litreden 25 bin litreye kadar farklı kapasitelerde tasarlanabiliyor. Bu geniş ölçeklenebilirlik, sistemin küçük bir birlikten büyük bir üs bölgesine kadar çok farklı ihtiyaçlara uyarlanabilmesine imkân tanıyor.
Cihazların önemli bir özelliği de enerji ihtiyaçlarını güneşten karşılamaları. Güneş enerjisiyle çalışan sistemler doğrudan emisyon üretmiyor ve harici bir enerji şebekesine ihtiyaç duymadan uzak bölgelerde bağımsız olarak işletilebiliyor.
Askeri Birliklerden Gemilere Geniş Kullanım Alanı
Havadan su üreten sistemlerin askeri açıdan değeri oldukça büyük. Su, sahada görev yapan birliklerin en temel ve lojistik açıdan en zorlu ihtiyaçlarından biri olarak kabul ediliyor. Uzak noktalardaki karakollara, sınır hattındaki birliklere veya tatbikat alanlarına su taşınması hem maliyetli hem de güvenlik riski taşıyan bir süreç.
ASFAT’ın geliştirdiği cihazlar, askeri birliklerde, saha konuşlanmalarında ve deniz araçlarında kullanılabilecek şekilde tasarlandı. Bu sayede birliklerin suya erişimde dış ikmale olan bağımlılığının azaltılması ve lojistik yükün hafifletilmesi hedefleniyor.
Afet Bölgeleri İçin Hayati Çözüm
Kılıç, söz konusu teknolojilerin yalnızca askeri amaçlarla sınırlı kalmayacağını, sivil kullanıma da uygun olduğunu vurguladı. Özellikle deprem, sel ve benzeri afetlerin ardından altyapının zarar gördüğü bölgelerde temiz suya erişim en kritik ihtiyaçların başında geliyor.
Kendi enerjisini güneşten üreten ve şebekeye bağlı olmadan su elde edebilen bu sistemlerin, afet bölgelerinde hızla konuşlandırılarak hayati bir destek sağlayabileceği belirtiliyor. Kılıç, bu teknolojilerin AFAD tarafından da değerlendirilebileceğini ifade etti.
Lityuma Yerli Alternatif: Sodyum Bazlı Batarya
ASFAT’ın COP31’de tanıttığı bir diğer önemli proje, sodyum bazlı batarya teknolojisi oldu. Günümüzde enerji depolama alanında yaygın olarak kullanılan lityum iyon bataryalar, hammadde temininde birkaç ülkeye bağımlılık yaratıyor ve stratejik bir kırılganlık oluşturuyor.
Sodyum ise doğada çok daha bol bulunan ve kolay erişilebilen bir element. Sodyum bazlı bataryalar, hammadde maliyetinin düşüklüğü ve tedarik güvenliği açısından önemli avantajlar sunuyor. ASFAT, bu teknolojiyi lityum bazlı enerji depolama sistemlerine yerli ve milli bir alternatif olarak konumlandırıyor. Projenin, hem askeri sistemlerin enerji ihtiyacı hem de yenilenebilir enerji depolama alanında dışa bağımlılığın azaltılmasına katkı sağlaması bekleniyor.
Denizde Sıfır Emisyon Hedefi: Hidrojen Yakıtlı Gemi
Gemi inşa alanındaki köklü tecrübesiyle bilinen ASFAT, deniz ulaşımında da çevre dostu çözümler üzerinde çalışıyor. Kılıç’ın paylaştığı bilgilere göre şirket, hidrojen yakıtlı gemi projesi geliştiriyor.
Hidrojen, yakıt olarak kullanıldığında karbon emisyonu yerine yalnızca su buharı açığa çıkardığı için denizcilik sektörünün karbonsuzlaşma hedeflerinde kilit bir rol oynuyor. Uluslararası denizcilik sektörü, emisyonları azaltma yönünde giderek sıkılaşan kurallarla karşı karşıya kalırken, hidrojen yakıtlı gemiler geleceğin deniz taşımacılığının önemli seçeneklerinden biri olarak görülüyor.
27 Fabrika, 8 Tersane
Milli Savunma Bakanlığı’na bağlı olarak faaliyet gösteren ASFAT, bünyesindeki 27 askeri fabrika ve 8 tersaneyle Türk Silahlı Kuvvetleri’ne ürün ve hizmet sağlıyor. Şirket, savaş gemisi inşasından mühimmat üretimine, kara araçlarının bakım ve modernizasyonundan çeşitli askeri ekipmanların üretimine kadar geniş bir alanda faaliyet yürütüyor.
Son yıllarda yurt dışı projeleriyle de adından söz ettiren ASFAT, MİLGEM projesi kapsamında farklı ülkelere savaş gemisi ihracatında önemli roller üstlendi. Şirketin şimdi çevre teknolojilerine yönelmesi, faaliyet alanını savunmanın ötesine taşıma vizyonunun bir parçası olarak değerlendiriliyor.
Savunma Sanayii Ve Sürdürülebilirlik Bir Arada
ASFAT’ın COP31’de sergilediği yaklaşım, savunma sanayii ile çevresel sürdürülebilirlik hedeflerinin birbirini dışlamadığını, aksine birlikte ilerleyebileceğini gösteriyor. Savunma sanayiinin sahip olduğu mühendislik birikimi ve üretim kapasitesi, iklim krizine karşı geliştirilecek çözümlerde de önemli bir kaynak oluşturuyor.
Uzmanlar, Türk savunma sanayiinde çevre odaklı çalışmaların artmasının hem afet dönemlerinde yerli teknolojilerin kullanılabilirliğini güçlendireceğini hem de enerji ve hammadde alanındaki dışa bağımlılığı azaltacağını vurguluyor. Türkiye’nin ev sahipliğinde düzenlenen COP31, bu tür yerli çözümlerin uluslararası kamuoyuna tanıtılması açısından da önemli bir vitrin işlevi görüyor.
