Esad Sonrası Dönemde Askerî Envanterin İzleri Sürülüyor
Suriye’nin yeni yönetimi, eski rejim döneminden kalan askerî varlıkların yeniden kontrol altına alınmasına yönelik çalışmalarını sürdürüyor. Bu kapsamda Suriye Hava Kuvvetleri envanterinde bulunan bir Ilyushin Il-76 nakliye uçağı, Libya’nın doğusundaki Bengazi kentinden Şam’a geri getirildi. Suriye Savunma ve Dışişleri bakanlıkları, uçağın Benina Uluslararası Havalimanı’ndan teslim alınmasının iki ülke makamları arasındaki koordinasyonla gerçekleştirildiğini açıkladı.
Suriye Hava Kuvvetleri Komutanlığı ile Dışişleri Bakanlığının yürüttüğü süreçte Libya tarafındaki yetkililer de görev aldı. Suriye makamlarının açıklamasında, Libya Arap Silahlı Kuvvetleri Başkomutan Yardımcısı Korgeneral Saddam Halife Hafter’in yanı sıra Benina Uluslararası Havalimanı yönetiminin ve diğer ilgili kurumların katkısına dikkat çekildi.
Operasyonun tamamlanması, Suriye’nin geçiş döneminde yalnızca ülke içindeki askerî kurumları yeniden yapılandırmakla kalmadığını, yurt dışında bulunan askerî varlıkları da takip ettiğini gösteriyor. Uçağın geri dönüşü, bu sürecin diplomatik koordinasyon yoluyla yürütülen somut örneklerinden biri olarak öne çıkıyor.
YK-ATD Tescilli Il-76T’nin Geçmişi
Suriye makamları uçağın tescil numarasını ve Bengazi’de bulunduğu süre boyunca hangi koşullarda beklediğini açıklamadı. Ancak açık kaynaklı araştırmalar, geri getirilen uçağın YK-ATD tescilli Il-76T olduğunu ortaya koyuyor. Eekad araştırma platformunun uçuş takibi verilerine dayanan incelemesine göre uçak, 4 Aralık 2024’te Şam’dan Bengazi’ye hareket etti.
Bu tarih, Suriye’de Esad yönetiminin çöküşünden yalnızca dört gün öncesine denk geliyor. Uçağın ülkeden ayrılmasının ardından Bengazi’de kalması, yeni yönetimin devraldığı askerî envanter açısından takip edilmesi gereken konulardan biri haline geldi.
Eekad’ın 12 Kasım 2026 tarihli incelemesinde, Bengazi’deki Benina Havalimanı’ndan havalanan bir uçağın Şam çevresine ulaştığı tespit edildi. Araştırmacılar, uçuş güzergâhı ve görüntülerdeki tescil bilgilerini karşılaştırarak gelen uçağın YK-ATD olduğunu belirtti. Bu kimlik tespiti, Suriye makamlarının resmî açıklamasında paylaşılmayan ayrıntıları açık kaynak verileri üzerinden tamamlıyor.
Il-76, ağır yük ve askerî personel taşımacılığı için kullanılan stratejik nakliye uçakları arasında bulunuyor. Bu sınıftaki platformlar; lojistik destek, ekipman transferi ve askerî birliklerin taşınması gibi görevlerde kullanılabiliyor. Dolayısıyla uçağın yeniden Suriye envanterine dönmesi, yalnızca bir hava aracının geri alınması değil, ülkenin askerî lojistik kapasitesi bakımından da önem taşıyor.
Libya’nın Doğusuyla Kurulan Temaslar Sonuç Verdi
Uçağın teslim sürecinde Libya’nın doğusundaki askerî ve sivil makamlarla kurulan temaslar belirleyici oldu. Suriye Dışişleri Bakanı Esad eş-Şibani’nin ekim ayında Bengazi’ye gerçekleştirdiği ziyaret sırasında Saddam Halife Hafter ile ortak güvenlik konuları ve Suriye’nin konsolosluk faaliyetlerine ilişkin başlıkları ele aldığı biliniyor.
Söz konusu görüşmenin kamuoyuna açıklanan özetinde nakliye uçağına ilişkin bir ayrıntı yer almamıştı. Buna rağmen sonraki süreçte iki ülke makamlarının koordinasyonuyla uçağın geri alınması, diplomatik temasların pratik sonuçlarından biri olarak değerlendirilebilir. Suriye yönetimi, operasyonun tamamlanmasında destek veren Libya makamlarına teşekkür ederek iş birliğinin önemini vurguladı.
Suriye ile Libya’nın doğusundaki yönetim ve askerî aktörler arasındaki ilişkiler, Esad sonrası dönemde Şam’ın bölgesel temas ağını yeniden kurma çabaları açısından dikkat çekiyor. Uçağın geri getirilmesi, bu temasların askerî lojistik ve envanter yönetimi gibi somut alanlara uzanabildiğini gösteriyor.
Hava Kuvvetlerinin Yeniden Yapılanma Sürecine Katkı
Suriye Hava Kuvvetleri, uzun yıllar süren iç savaş ve yönetim değişikliği sonrasında personel, altyapı ve platform envanteri bakımından kapsamlı bir yeniden yapılanma ihtiyacıyla karşı karşıya. Ülke dışında kalan hava araçlarının tespit edilmesi ve geri alınması, bu sürecin lojistik boyutunu oluşturuyor.
Il-76’nın Şam’a dönüşü, Suriye’nin ağır nakliye kabiliyetinin yeniden değerlendirilmesine imkân sağlayabilir. Ancak uçağın teknik durumu, bakım ihtiyacı ve yeniden operasyonel görevlere ne zaman dönebileceği konusunda henüz ayrıntılı resmî bilgi bulunmuyor. Bu nedenle uçağın geri alınması, doğrudan faal kapasiteye katkı sağladığı şeklinde yorumlanmamalı.
Buna rağmen operasyon, Suriye’nin yeni dönemde dış ilişkilerini askerî envanterin takibi ve lojistik ihtiyaçların karşılanması için de kullanmaya başladığını ortaya koyuyor. Önümüzdeki dönemde benzer askerî varlıkların akıbeti ve bölgesel iş birliklerinin kapsamı, Şam’ın savunma kurumlarını yeniden yapılandırma sürecinin önemli başlıkları arasında yer alacak.
